नेपाल सरकार

उर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइ मन्त्रालय

जलस्रोत तथा सिंचाइ विभाग

सिक्टा सिंचाई आयोजना

नेपालगंज, बाँके


परिचय

वि.सं. २०३२।३३ मा पूर्व सम्भाव्यता अध्ययन पश्चात् आयोजनाको सम्भाव्यता अध्ययन संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रम र एसियाली विकास बैंकको सहयोगमा जर्मन परार्मशदातृ फर्म Lahmeyer International GmbH ले वि.सं.२०३७ सालमा सम्पन्न गरेको हो । राप्ती नदीमा बाँध निर्माण गरीे राप्ती नदी पश्चिम (दायाँ) ३३,७६६ हेक्टर र राप्तीपूर्व (बायाँ) ९,००० हेक्टर गरी कूल ४२,७६६ हेक्टरमा सिंचाइको लागि पानी उपलब्ध गराउन सकिने संभावना देखियो । वि.सं. २०३८—४० सालमा Department of Irrigation, Hydrology and Meteorology (DIHM) बाट विस्तृत सम्भाव्यता अध्ययन गरेको हो । तत्पश्चात् आयोजना निर्माणको लागि बैदेशिक सहयोगको लागि प्रयास भएतापनि विविध कारणबाट दातृनिकायहरुवाट आर्थिक सहयोग जुट्न सकेन । वि.सं. २०५९ सालमा यूरोपेली संघको सहयोगमा पुनः यस आयोजनाको विस्तृत सम्भाव्यता अध्ययन भएको थियो । नेपाल सरकारकै बजेटबाट यस आयोजनाको कार्यान्वयन शुरु गर्ने निर्णय आ.व. २०६१/०६२ मा भई आ.व. २०६३/०६४ बाट निर्माण कार्य शुरु भएको हो । मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको बाँके जिल्लामा अवस्थित सिक्टा सिंचाइ आयोजना यस जिल्लाको अगैया स्थित राप्ती नदीमा बाँध निर्माण गरी सोही जिल्लाका ४३ वटा गा.वि.स. र नेपालगंज नगरपालिका अन्तरगतको ४२,७६६ हेक्टर भूमिमा भरपर्दो सिंचाइको लागि पानी उपलव्ध गराउने उद्देश्य लिई नेपाल सरकारको आफ्नै श्रोतबाट आ.व.२०६१।६२ देखि शुरु गरिएको हो । यस आयोजनाको निर्माणाधिन पश्चिम मूल नहरले वांके जिल्लाको राप्ति नदीको पश्चिम भेगको ३३७६६ हे जमिनमा सिंचाई पुयाउने लक्ष्य लिएको छ भने प्रस्तावित पूर्वि मूल नहरले राप्ति नदीको पूर्वी भेगको करिव ९००० हे मा सिंचाई सुविधा पुयाउने लक्ष्य राखेको छ

उद्देश्य

मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको बाँके जिल्लामा अवस्थित सिक्टा सिंचाइ आयोजना यस जिल्लाको अगैया स्थित राप्ती नदीमा बाँध निर्माण गरी सोही जिल्लाका ४३ वटा गा.वि.स. र नेपालगंज नगरपालिका अन्तरगतको ४२,७६६ हेक्टर भूमिमा भरपर्दो सिंचाइको लागि पानी उपलव्ध गराउने उद्देश्य लिई नेपाल सरकारको आफ्नै श्रोतबाट आ.व.२०६१।६२ देखि शुरु गरिएको हो । यस आयोजनाको निर्माणाधिन पश्चिम मूल नहरले वांके जिल्लाको राप्ति नदीको पश्चिम भेगको ३३७६६ हे जमिनमा सिंचाई पुयाउने लक्ष्य लिएको छ भने प्रस्तावित पूर्वि मूल नहरले राप्ति नदीको पूर्वी भेगको करिव ९००० हे मा सिंचाई सुविधा पुयाउने लक्ष्य राखेको छ ।

दृष्टिकोण

स आयोजना अन्तरगतको करिब ३३,७६६ हे. दायातर्फ र ९००० हे. बाँयातर्फ गरी जम्मा ४२,७६६ हेक्टर जमीनमा सिंचाइ सुविधा उपलव्ध गराउनका लागि निम्न बमोजिमका संरचनाहरु आवश्यक पर्ने संभाव्यता अध्ययनबाट देखिनआएको छ । - बाँके जिल्लाको अगैयामा व्यारेज निर्माण - मूलबाँधको दाँयातर्फ ६२.५m3/s बहाव क्षमताभएको Head regulator र Desilting basin तथा बाँयातर्फ १२.५m3/s बहाव क्षमता भएको Head regulator, - १४५० मीटर लामो Flushing channel, - मूलबाँधको दाया तर्फ (कमाण्ड क्षेत्र सम्म) ५० mघरक क्षमता भएको ५०कि.मी. लामो मूलनहर, - मूलबाँधको बाया तर्फ १२.५ m3/s क्षमता भएको मूलनहर, - कुल २३३ कि.मी.लम्वाइका शाखा र उपशाखा नहरहरु, - कमाण्ड क्षेत्रविकास (CAD) कार्य, - कमाण्ड क्षेत्रबाट पानीको निकासका लागि Drainage system, - कमाण्ड क्षेत्र बचावट कार्य

© 2020 Copyright : सिक्टा सिंचाई आयोजना, नेपालगंज, बाँके
Last Updated: 2020/09/17
Developed By: Ninja Infosys Pvt. Ltd.